Свердловскийн төмөр замын хөдөлгөөний удирдлагын газрын ерөнхий инженер Михаил Шишов аюултай бүсэд ажиллаж байгаа ажилчдад зориулсан ухаалаг видео хяналт, мэдэгдлийн системийн төслийг Екатеринбург-Сортировочный өртөөний жишээн дээр танилцуулжээ. Энэхүү танилцуулгыг “Гудок” сонинд нийтлүүлснийг хэсэгчлэн хүргэж байна.
....Энэ сэдэв нь технологийн олон шинэчлэлийг нэвтрүүлж буй Екатеринбург-Сортировочный өртөөний хувьд онцгой ач холбогдолтой юм.
Видео хяналт, мэдэгдлийн систем бол шинэлэг шийдлүүдийн нэг болох боломжтой. Бид орчин үеийн видео тандалтын системийг хэрэгжүүлж, хүлээн авсан өгөгдлийг боловсруулах техник, программ хангамжийн талаар ярьж байна.
Екатеринбург-Сортировочный өртөө нь ОХУ-ын хамгийн том ялгалтын өртөө юм. Хэдэн жилийн өмнө тус компани техник тоног төхөөрөмжийн хөрөнгө оруулалт хийснээр өртөөний нэвтрүүлэх, боловсруулах хүчин чадал нэмэгдсэн. Энэ нь ирээдүйн вагоны урсгалыг хангах нөхцөлийг бүрдүүлсэн юм. Гэсэн хэдий ч ийм нөхцөлд ажилчдын аюулгүй байдлыг хангах нь орчин үеийн цахимжуулалтын нэн тэргүүний зорилт болж байна.
2024 онд Замын хөдөлгөөний удирдах газарт 18 осол бүртгэгдсэний гурав нь нас барж, тав нь хүнд гэмтсэн байна. Хамгийн олон хохирогч нь галт тэрэгний найруулагч нар байжээ. Тоон технологи нь энэ ангиллын ажилчдын эрсдэлийг эрс бууруулж чадна. Иймээс осол гэмтлийн эрсдэлийг бууруулах, ослоос урьдчилан сэргийлэх зорилгоор “Екатеринбург-Сортировочный төмөр замын өртөөний тэгш ялгалтын дов дээр өртөөний үйл ажиллагаанд зориулсан ухаалаг видео хяналтын систем” төслийг хэрэгжүүлэхээр шийдвэрлэсэн юм.
Төсөлд өртөөний тодорхой цэгүүдэд видео камер суурилуулж, тэдгээрээс авсан зургийг өгөгдөл боловсруулах нэгжид дамжуулдаг. Уг хөтөлбөрөөр галт тэрэгний найруулагчдын үйл ажиллагаанд дүн шинжилгээ хийж, зөрчил илэрсэн тохиолдолд шуурхай хариу арга хэмжээ авдаг. Тухайлбал, ажилчин ирж буй галт тэргэнд ойртож, тусгай хэрэгсэлгүйгээр вагонуудыг салгавал автоматаар чанга дохио дуугарна. Мөн галт тэргэн доогуур мөлхөх, вагон тойрох, хувийн хамгаалах хэрэгсэл хэрэглэхгүй байх зэрэг зөрчлийг бүртгэнэ. Цахилгаан хэрэгсэл нь зөвхөн галт тэрэгний найруулагчид төдийгүй довын жижүүрт гарсан бүх ослын талаар мэдэгдэж, сэлгээг зогсоох шийдвэр гаргах болно. Секунд бүр чухал байдаг тул зураг боловсруулалт бараг тэр дороо явагдах ёстой. Энэ зорилгоор ухаалаг сүлжээний хэрэгслүүдийг ашигладаг.
Системийн алгоритмыг Оросын төмөр замын техник ашиглалтын дүрмийн дагуу боловсруулжээ. Программ хангамжийн оюун ухаан нь галт тэрэг, хүн, нүүр, хамгаалалтын хантааз гэсэн дөрвөн төрлийн объектыг таних чадвартай. Математик болон геометрийн алгоритм дээр үндэслэн зөрчлийн шинж чанар, түүний аюулын зэргийг тодорхойлдог байна.
Екатеринбург-Сортировочный өртөөний тэгш системийг сэргээн засварлах шатанд видео тандалтын системийг аль хэдийн суурилуулсан тул ийм бүтээн байгуулалтыг хэрэгжүүлэхэд их хэмжээний хөрөнгө оруулалт шаардагдахгүй. Программ хангамж болон дохиоллын системийг хэрэгжүүлэх л үлдсэн.
2022 онд Свердловскийн Замын хөдөлгөөний удирдлагын газар ухаалаг видео, хяналтын системийг инновацийн хүсэлтийн жагсаалтад оруулсан юм. Жилийн дараа зохион бүтээгчтэй хамтран замын зураг, техникийн даалгавар зэрэг төслийн баримт бичгийн багцыг бэлтгэж, урьдчилсан ТЭЗҮ-г нь гаргасан юм.
2025 онд өртөөнд системийг хэрэгжүүлэх хөндлөнгийн зохиогчийн судалгааны ажил үргэлжилсээр байна.
Инженер Михайл Шишков өөрийн ажилладаг өртөөнд хэрэгжүүлж буй туршлагаасаа хуваалцан дээрх системийг хэрэгжүүлснээр хэд хэдэн эерэг үр дүнд хүрэх болно гэдгийг дурджээ.Осол гэмтлээс учирч болзошгүй хохирлыг багасгах, урьдчилан сэргийлэх, техникийн сургалт явуулах мэдээллийн сан бүрдүүлэх ач холбогдолтой гэжээ. Туршилтууд амжилттай болбол системийг сүлжээн дэх бусад ялгалтын өртөөдөд хуулбарлан суурилуулах боломжтой хэмээн тэрбээр үзэж байна.
