1. Үндсэн төмөр замын сүлжээ

Монголын төмөр замын гол сүлжээ нь Улаанбаатар төмөр зам (УБТЗ) юм.

• УБТЗ: 1949 онд байгуулагдсан.

• УБТЗ-ын гол чиглэл: Оросын Сибирийн төмөр замыг БНХАУ-ын төмөр замтай холбодог (Улаан-Үд — Улаанбаатар — Замын-Үүд).

• Хоёр хөрштэй холбогдох гүүрэн зам:

  • Орос руу: Сүхбаатар боомтоор (Улаан-Үдтэй холбогдоно)

  • Хятад руу: Замын-Үүд боомтоор (Эрээнтэй холбогдоно)

2. Царигийн асуудал

• Монголын уламжлалт төмөр замууд нь өргөн цариг (1520 мм)-тай, ОХУ-ын системтэй таардаг.

• Харин БНХАУ-ын систем нь нарийн цариг (1435 мм) тул хил дээр ачаа шилжүүлэн ачих шаардлагатай болдог.

• Энэ ялгаа нь тээвэр логистикийн хувьд саад болж байгаа ч сүүлийн үед хос царигтай зам тавих асуудал яригдаж байгаа.

3. Шинэ төмөр замууд ба төсөлүүд

Сүүлийн жилүүдэд уул уурхайг дэмжсэн олон шинэ төмөр замын төслүүд хэрэгжиж байна:

• Тавантолгой – Зүүнбаян төмөр зам (≈414 км) – 2022 онд ашиглалтад орсон. Эрдэнэс Тавантолгойн нүүрсийг тээвэрлэх чухал зам.

• Тавантолгой – Гашуунсухайт төмөр зам (≈240 км) – Хятадын хил рүү нүүрс тээвэрлэх зориулалттай.

• Арцсуурь – Шивээхүрэн, Хөөт – Чойбалсан зэрэг төслүүд ч мөн яригдаж байна.

4. Төмөр замын тээврийн ач холбогдол

• Монгол Улсын экспортын 90 гаруй хувь нь уул уурхайтай холбоотой бөгөөд ихэнх нь Хятадын хил рүү гардаг.

• Төмөр зам бол эдийн засгийн “судас” гэж хэлж болно.

• Замын-Үүд – Эрээний боомт дээр ачаалал ихтэй тул төмөр замаар ачааг хямд, хурдан тээвэрлэх боломж нь стратегийн ач холбогдолтой.