Дэлхийн хамгийн шилдэг метроны системтэй 10 улс
Дэлхийн томоохон хотуудын түгжрэл, хүн амын өсөлтийг шийдвэрлэхэд метро чухал үүрэг гүйцэтгэдэг. Зарим нь зуу гаруй жилийн түүхтэй бол зарим нь жолоочгүй галт тэрэг, ухаалаг технологиороо ялгардаг. Ингээд дэлхийн хамгийн шилдэг метроны системтэй 10 улстай танилцацгаая.
1. Лондоны метро — Их Британи
Лондоны метро нь дэлхийн анхны газар доорх төмөр замын систем юм. Анхны шугам нь 1863 оны нэгдүгээр сард Паддингтон болон Фаррингдон өртөөг холбож, уурын галт тэргээр үйлчилж эхэлжээ. Өнөөдөр 11 шугам, 272 өртөө бүхий 400 орчим километрийн сүлжээтэй бөгөөд өдөр бүр дөрвөн сая гаруй зорчигч, жуулчин үйлчлүүлдэг. Сүлжээнийх нь 55 орчим хувь газар дээр байрладаг. Лондоны метро нь тээврийн хэрэгсэл төдийгүй хотын соёл, архитектурын бэлгэ тэмдэг болсон ажээ.
2. Бээжингийн метро — БНХАУ
Бээжингийн метро дэлхийн хамгийн урт, ачаалал ихтэй метроны сүлжээнүүдийн нэг юм. Тус систем 27 шугамтай бөгөөд үүнд соронзон левитацийн нэг чиглэл багтдаг. Нийт 490 өртөөтэй, 900 орчим километрийн урт сүлжээгээр өдөрт дунджаар 10 сая орчим зорчилт хийгддэг. 2025 онд нийт зорчилтын тоо 3.6 тэрбумд хүрчээ. Зургаан шугам нь жолоочгүй, бүрэн автомат ажиллагаатай.
3. Копенхагены метро — Дани
Копенхагены метро 24 цагийн турш, долоо хоногийн бүх өдөр ажилладгаараа онцлог. Дөрвөн шугам, 39 өртөөтэй бөгөөд галт тэрэг нь бүрэн автомат удирдлагатай. Өдөрт 370 мянга гаруй хүн үйлчлүүлдэг. Метро нь автобус, хотын гадаргын төмөр зам, дугуйн зогсоолуудтай уялдсан тул зорчигчид тээврийн хэрэгслээ хялбар сольж ашиглах боломжтой. Мөн цэвэр, энгийн, ажиллагаанд чиглэсэн загвараараа олон улсын метроны мэргэжилтнүүдийн үнэлгээг хүртэж байжээ.
4. Парисын метро — Франц
Парисын метро 16 шугам, 308 өртөөтэй бөгөөд хотын төв хэсэгт нягт байрладаг. Архитектор Эктор Гимарын зохион бүтээсэн Art Nouveau хэв маягийн метроны орц нь дэлхийд танигдсан. Зарим шугамын галт тэрэг хотын дээгүүрх төмөр гүүрээр зорчдог тул Сена мөрөн, Эйфелийн цамхгийн орчмын үзэмжийг харах боломжтой. Парис хот метроны шинэ шугам, автомат удирдлагатай системд ихээхэн хөрөнгө оруулж, нийтийн тээврийн хүртээмжийг сайжруулж байна.
5. Токиогийн метро — Япон
Токиогийн метро нь дэлхийн хамгийн том хотуудын нэгийн тээврийн хэрэгцээг хангадаг нягт сүлжээний хэсэг юм. Tokyo Metro болон Toei Subway гэсэн хоёр тусдаа метроны систем нийт 13 шугам, 286 өртөөтэй. Галт тэрэгнүүд цагийн хуваарийг маш нарийн баримталж, зарим чиглэлд нэг цагт 24 хүртэл удаа явдаг. Гэсэн ч оргил ачааллын үеэр зарим өртөө төлөвлөсөн хүчин чадлаасаа давсан зорчигч хүлээн авдаг. Гадаадын жуулчдад зориулсан олон хэлний тэмдэглэгээ, өнгө болон дугаараар ялгасан өртөөний систем нь зорчиход хялбар болгодог.
6. Сөүлийн метро — БНСУ
Сөүлийн метро нь технологийн шийдэл, аюулгүй, цэвэр цэмцгэр байдал, үйлчилгээний найдвартай байдлаараа онцлог. Газар доор зорчиж байхдаа ч утсаар ярих, интернэт ашиглах боломжийг эрт нэвтрүүлсэн системүүдийн нэг юм. Өвлийн улиралд зорчигчдод зориулсан халаалттай суудал ч бий. Үндсэн есөн шугам нь 327 орчим километрийн урттай бол бусад операторын сүлжээг оролцуулсан өргөн сүлжээ нь 1,300 орчим километр хүрдэг. Өдөрт бараг долоон сая зорчигч үйлчлүүлдэг байна.
7. Нью-Йоркийн метро — АНУ
Нью-Йоркийн метро жилийн 365 өдөр, өдөр шөнөгүй ажилладаг цөөн системийн нэг юм. Нийт 25 шугам, 472 өртөөтэй бөгөөд замын урт нь 1070 орчим километр. Өдөрт дөрвөн сая орчим зорчигч тээвэрлэдэг. Галт тэрэг нь бүх өртөөнд зогсдог орон нутгийн болон цөөн өртөөнд зогсдог хурдан чиглэлийн үйлчилгээг хослуулдгаараа онцлог. 1904 онд анхны шугам нээгдэхэд тасалбар нь таван цент байжээ.
8. Мехико хотын метро — Мексик
Мехико хотын метро нь Хойд Америкийн хамгийн том сүлжээнүүдийн нэг бөгөөд 12 шугам, 195 өртөөтэй. Нийт замын урт нь 225 километрээс давдаг. Зарим шугам нь ган дугуйтай төмөр замын оронд резинэн дугуй ашигладаг бөгөөд энэ нь галт тэрэгний дуу чимээг бууруулж, газар хөдлөлтийн эрсдэлтэй орчинд тохиромжтой шийдэл болжээ. 1985 оны хүчтэй газар хөдлөлтийн үеэр систем ноцтой эвдрэлгүй үлдсэн гэж CNN онцолсон байна. Тасалбарын үнэ хямд тул хотын түгжрэлээс зайлсхийх чухал сонголт болдог.
9. Сингапурын MRT — Сингапур
Сингапурын Mass Rapid Transit буюу MRT нь Зүүн Өмнөд Азийн хамгийн эртний метроны сүлжээ юм. Зургаан шугам, 246 орчим километрийн урттай, бүрэн автомат ажиллагаатай системийн олон хэсэг нь газрын дээгүүр байрладаг. Хотын газар ашиглалтын өртөг өндөр байдгаас метро байгуулахад асар их хөрөнгө зарцуулжээ. 2021 он гэхэд барилгын нийт өртөг 111.5 тэрбум ам.долларт хүрсэн гэж CNN мэдээлсэн байна. Метроны буудал, галт тэргэнд тамхи татах, архи уух, хоол идэхийг хориглодог нь цэвэр байдлыг хадгалахад чиглэдэг.
10. Берлиний U-Bahn — Герман
Берлиний U-Bahn нь есөн шугам, 175 өртөөтэй бөгөөд өдөрт 1.5 сая гаруй зорчигч тээвэрлэдэг. Сүлжээний өртөөнүүдийн 90 орчим хувь газар доор байрладаг. Зарим хэсэгт галт тэрэг хуучны төмөр гүүрээр хотын гудамж дээгүүр зорчдог бол төв хэсэгт газар доогуур нэвтэрдэг. Үүнийг хотын гадаргын S-Bahn системтэй холбосноор Берлин болон ойр орчмын бүс нутгийг хамарсан өргөн тээврийн сүлжээ бүрджээ.
Эх сурвалж: itoim.mn CNN